Η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, γνωστοποίησε την Πέμπτη, αιφνιδιάζοντας, ότι θα αφήσει τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027. Η οκταετής θητεία της, που υπό κανονικές συνθήκες ολοκληρωνόταν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, συντομεύεται έτσι.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η απόφαση θέτει αμέσως σε κίνηση μια κρίσιμη διαδικασία διαδοχής για μία από τις ισχυρότερες θέσεις της παγκόσμιας νομισματικής πολιτικής.
«Αποχωρώ από αυτόν τον θεσμό με την αίσθηση του καλά εκτελεσμένου καθήκοντος και παραδίδω μια ΕΚΤ έτοιμη για το μέλλον», δήλωσε η Λαγκάρντ. Ανέλαβε την προεδρία το 2019, διαδεχόμενη τον Μάριο Ντράγκι.
Η πρόωρη αποχώρηση ενεργοποίησε αμέσως τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, διευκρίνισε ότι οι διαδικασίες επιλογής διαδόχου «ξεκινούν άμεσα». Ο επικεφαλής του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, διαβεβαίωσε ότι οι υπουργοί Οικονομικών θα κινηθούν γρήγορα για να ετοιμάσουν την εισήγησή τους, με στόχο σύντομη απόφαση.
Τα φαβορί και το πακέτο των τριών θέσεων
Η συγκυρία είναι εξαιρετικά εύθραυστη. Ο νέος πρόεδρος θα κληθεί να χειριστεί τον επίμονο πληθωρισμό, που τροφοδοτείται από τον πόλεμο στο Ιράν, τις ευμετάβλητες αγορές ομολόγων και τις τεράστιες αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης.
Κατά το Bloomberg, δύο ονόματα ξεχωρίζουν ήδη ως φαβορί: ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ. Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι τις περισσότερες πιθανότητες συγκεντρώνει αυτή τη στιγμή ο Ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επιδιώξουν να οριστικοποιήσουν τον διάδοχο στις συνόδους κορυφής του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου. Η εξίσωση γίνεται πιο σύνθετη, γιατί πρέπει να βρεθούν αντικαταστάτες και για την Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής, που επίσης αποχωρεί πρόωρα στις αρχές του 2027 για το ΔΝΤ, και για τον Φίλιπ Λέιν, επικεφαλής οικονομολόγο, του οποίου η θητεία λήγει τον Μάιο. Επιδιώκεται συνολική συμφωνία, ένα «πακέτο», και για τις τρεις θέσεις. Στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, πάντως, δεν αποκλείεται ποτέ ένα πρόσωπο εκτός των φαβορί να εμφανιστεί την τελευταία στιγμή, όπως συνέβη και με την ίδια τη Λαγκάρντ το 2019.
Φήμες, κριτική και ανησυχίες για την ανεξαρτησία
Το τελευταίο διάστημα είχαν ενταθεί οι φήμες για πιθανή αποχώρηση της Λαγκάρντ, καθώς απέφευγε συστηματικά να δεσμευτεί ότι θα εξαντλήσει τη θητεία της. Παράλληλα ακούγονταν έντονα ότι επιδιώκει την ηγεσία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός ή ότι θέλει να εμπλακεί στην προεκλογική εκστρατεία για τις γαλλικές προεδρικές εκλογές την ερχόμενη άνοιξη. Έχει, ωστόσο, αποκλείσει το ενδεχόμενο να είναι η ίδια υποψήφια πρόεδρος.
Η ασαφής αυτή στάση είχε προκαλέσει δυσφορία μέσα στην ΕΚΤ, με στελέχη να ανησυχούν για την εικόνα του θεσμού. Επικριτές την κατηγορούν ήδη ότι αφήνει το πλοίο μέσα στην «καταιγίδα», αφού η ίδια είχε προβλέψει ότι ο πληθωρισμός δεν θα επιστρέψει στον στόχο πριν από τα τέλη του 2027. Επιπλέον, η αποχώρησή της επιτρέπει στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να μετάσχει στην επιλογή του διαδόχου πριν λήξει η δική του θητεία, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πρωτιά της Μαρίν Λεπέν. Το γεγονός γεννά σοβαρές ανησυχίες για απόπειρα πολιτικής χειραγώγησης και για πλήγμα στην ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας.
«Σε όλη την ιστορία της, η ΕΚΤ έχει διαχειριστεί με επιτυχία τις αλλαγές ηγεσίας, συνεχίζοντας να εκπληρώνει την εντολή της», έγραψε η Λαγκάρντ σε εσωτερικό σημείωμα προς το προσωπικό, επιχειρώντας να καθησυχάσει τις ανησυχίες. «Αυτή η κατάσταση δεν διαφέρει. Γνωρίζω ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να υπηρετεί την Ευρώπη με την ίδια αφοσίωση το επόμενο διάστημα».

































